فصلنامه تامين اجتماعي، سال اول، شماره 2


فصلنامه تامين اجتماعي

ISSN 0781-1563

فصلنامه اجتماعي

سال اول، شماره 2، پاييز 1378
281 صفحه

 

امنيت قضايي و غذايي ص 3

كلان

تامين اجتماعي و امنيت ملي
مصطفي ايماني   ص 7
چکيده

مقاله ضمن بررسي پيشينه و نحوه تكوين و تكاملِ نظام تأمين اجتماعي در كشورهاي صنعتي غرب، برنامه هاي رفاهي و خدمات اجتماعي دولت هاي غربي را براي مقابله با بحران و بي ثباتي، تبيين كرده و به علاوه به موضوع «دولت رفاه» و چگونگي پيشبرد سياست هاي رفاهي، و استقرار نظام هاي فاشيستي در آلمان و ايتاليا پرداخته است. طرح مارشال، با هدف سالم سازي اقتصادي و رفاه براي تأمين امنيت و تحقق صلح، تكوين نئوليبراليسم و كاهش هزينه هاي رفاهي و توجه ديرهنگام شوروي به كاركرد امنيتي ِ برنامه هاي رفاهي از ديگر موضوعات مطرح شده در اين مقاله است. نويسنده معتقد است غرب از نظام تأمين اجتماعي و قوانين معطوف به بهبود شرايط كار، هم براي مقابله با تهديدات امنيتي و ايجاد ثبات و وفاق ملي، و هم براي توسعه بيش تر، بهره گرفت. از همين منظر، بي توجهي كشورهاي جهان سوم به نظام تأمين اجتماعي و ديالكتيك بي ثبات كننده جاري در كشورهاي در حال توسعه، ميان برنامه هاي معطوف به امنيت و توسعه، تبيين شده است. مؤلف تأكيد مي كند كه ارائه خدمات رفاهي و برنامه هاي تأمين اجتماعي، هزينه اي است كه دولت براي ايجاد ثبات و تأمين امنيت خود و كشور مي پردازد.

استراتژي جهاني در امنيت غذايي
دكتر محمد سعيد نوري تائيني   ص 33
چکيده 

در اين مقاله پس از توضيح و تبيين مفهوم «امنيت غذايي» و «حق غذاي كافي براي همه»، با استناد به ديدگاه هاي مراجع و نهادهاي رسمي و متولي و نيز قوانين بين المللي، وضع كنوني غذا در جهان مورد بررسي قرار گرفته است. مؤلف با اشاره به تغييرات سالانه توليد غذا در مناطق مختلف جهان (از سال 1370 تا 1377) و نيز با بررسي تغييرات سالانه توليد سرانه غذا در سال هاي ياد شده، توليد و مصرف غذا را تحليل كرده است.در همين راستا، توزيع جمعيتي كشورهاي درحال توسعه براساس متوسط تغييرات توليد سرانه غذا، و حجم كمك هاي غذايي به كشورهاي كم درآمد و فقير تشريح شده است. مؤلف همچنين آينده وضع غذا را در جهان با استناد به آمار (از جمله تعداد گرسنگان در كشورهاي درحال توسعه) تبيين كرده است.جمعيت دچار سوءِ تغذيه، هزينه واردات غلات در جهان، كمك هاي غذايي اضطراري و نيز بحث «سرمايه گذاري در كشاورزي و امنيت غذايي» از ديگر موضوعات مطرح شده در اين مقاله است. علاوه بر اين، متوسط سرمايه سالانه لازم تا سال 1389 در بخش كشاورزي كشورهاي در حال توسعه، با هدف به نصف رساندن تعداد گرسنگان در سال 1394 ارزيابي گرديده است.

استراتژي ملي در امنيت غذايي
دكتر ناصر خادم آدم   ص 59
چکيده  

در اين مقاله، چگونگي طراحي استراتژي ملي در امنيت غذايي بررسي شده است. از اين منظر، نويسنده ضمن تشريح مقوله «استراتژي تأمين غذا» با عنايت به ميزان توليد و صادرات و واردات گندم، برنج و شلتوك، در ده كشور نخست هر حوزه در سال 1998 ميلادي، فرضيه هاي قابل سنجش را در باب تأمين مواد غذايي جامعه توضيح داده است. همچنين ارتباط امنيت غذايي و تأمين اجتماعي و نيز تدابير ملي در امنيت غذايي تشريح گرديده و توسعه به مثابه پيش شرط تأمين اجتماعي مورد توجه قرار گرفته و توسعه روستايي و كشاورزي و لزوم اصلاحات ساختارهاي اجتماعي و اقتصادي تبيين شده است. مقاله با بررسي ظرفيت توليد داخلي محصولات غذايي، به موضوع امنيت غذايي در ايران پرداخته و جلوگيري از ضايعات و اصلاح الگوي تغذيه را تبيين كرده است.استراتژي ملي تأمين غذا ـ به مفهوم به كارگيري تدابير درازمدت براي استقرار امنيت غذايي ـ در پيوند با لزوم «اصلاحات در سياستگذاري» موضوع پاياني مورد بررسي در اين مقاله است.

آثار اقتصادي، اجتماعي تورم در ايران
دكتر باقر قديري اصلي   ص 87
چکيده   

در اين مقاله، در كنار توضيح مقوله تورم، سه گروه اجتماعي عمده كه از تورم متضرر مي شوند و نيز گروه هاي اجتماعي و دولت كه از تورم منتفع مي شوند، بيان شده اند. به عقيده مؤلف، تداوم تورم و طولاني تر شدن گراني و افزايش قيمت ها، نارضايتي و يأس مردم را گسترده تر مي كند و اين امر، فارغ از عواقب اجتناب ناپذيرش در توليد، عملكرد مكانيسم هاي اقتصادي را دچار اختلال خواهد كرد. تورم طولاني مدت همچنين واجد جنبه هاي قوي ضداخلاقي و ضدمذهبي ارزيابي شده و به علاوه، تورم موجب بروز استضعاف، سوءِ تغذيه، بدتر شدن وضع معيشتي مردم و اختلال رواني در جامعه معرفي شده است. از اين منظر، نويسنده معتقد است نه تنها براي بهبود اقتصاد، بلكه براي دفع فساد، بايد با تورم مقابله كرد.

اشتغال، بازاركار و تامين اجتماعي
محمد عليزاده   ص 97
چکيده 

مؤلف اين مقاله بر اين عقيده است كه در نبود يك نظام فراگير و كارامد تأمين اجتماعي، «بيكاري» موجب فقر و به تبع آن باعث بروز جنايات، انحرافات، تنش ها و بي نظمي هاي اجتماعي و خشونت مي شود. وي ضمن بررسي نارسايي هاي ساختاري و مناسبات ناكارامد در ايران، شكاف توسعه و وضع جمعيت كشور را مورد توجه قرار داده و با بررسي تحول و نرخ رشد سالانه جمعيت ايران، به ساختار سني جمعيت و مشخصه هاي ساختاري جمعيت در سال هاي 1355 تا 1375، ضرورت اصلاحات و تعديل هاي ساختاري پرداخته است. مقاله با اشاره به نرخ ضعيف مشاركت اقتصادي جمعيت كشور، تحول جمعيت و نيروي كار، تحول عرضه و تقاضا، ساخت سني مشاركت اقتصادي و بيكاري پنهان (يا اشتغال ناقص) ادامه يافته، و در پايان، سطح اشتغال به كار، بهره وري نيروي كار و رشد توليد به مثابه «جان مايه نظام تأمين اجتماعي» معرفي شده است.

بهين يابي پرداخت هاي بين نسلي و تاثير آن در اقتصادهاي فقير
دكتر مهرداد قرشي   ص 119
چکيده                                                                               دریافت فایل در قالب PDF

اين مقاله درصدد تبيين و ارائه روشي است براي استفاده از پرداخت هاي انتقاليِ بين نسلي، به منظور جلوگيري از حركت يك اقتصاد به سوي تله فقر. به عقيده نويسنده، معرفي راهي براي خروج اقتصاد از اين تله كه به معناي كاهش سطح سرمايه سرانه در هر نسل نسبت به نسل قبل و نيز كاهش سطوح توليد و رفاه است، اهميتي بنيادي دارد و به عنوان يك رهنمود در اقتصاد كلان، واجد نقشي كليدي است. در اين مقاله، الگوي نسل هاي هم پوشان (OLG) براي محاسبه فرايند بهينه پرداخت هاي بين نسلي و نيز برآورد آثار آن بر عملكرد اقتصاد مبتلا به تله فقر به كار رفته است. اين الگو در اقتصاد كلان با پايه هاي اقتصاد خرد مطرح مي گردد. نويسنده معتقد است فرايند بهينه پرداخت هاي بين نسلي نه تنها مي تواند اقتصاد را از تله فقر بيرون آورد، بلكه اين توان را نيز دارد كه سطح تعادل پايدار سرمايه سرانه را به سطحي بالاتر از آنچه در اقتصاد رقابتي بدون پرداخت هاي انتقالي قابل دستيابي افزايش دهد. در اين مقاله، وضعيت پايدار حاصل از نظر ديناميكي، «كارا» ارزيابي شده و گفته شده كه در چنين شرايطي، اقتصاد طبق «قانون طلايي» عمل مي كند. بدين معنا كه نرخ بهره در اقتصاد با نرخ رشد جمعيت برابر مي شود.

بين الملل

مباني فكري جنبش كارگري آلمان در قرن نوزده
امير عباس امير شكاري   ص 139
چکيده 

در اين مقاله، نويسنده همراه با بررسي شرايط اقتصادي ـ اجتماعي آلمان، از آغاز قرن 19 تا ظهور رايش دوم، تشريح نقش هگل در تكوين جنبش هاي پرولتاريايي، سوسياليسم تخيلي، و پرولتارياي صنعتي در آلمان را نيز مورد توجه قرار داده است. از همين منظر، ديدگاه هاي رابرت اوئن (در انگلستان)، سن سيمون و فوريه (در فرانسه) و نيز سوسياليست هاي تخيلي آلمان (بوشنر، وايتلينگ، باكونين و رودبرتوس) تبيين گرديده و به تأثير انديشه هاي ماركس و انگلس در جنبش هاي كارگري آلمان و تأثير انديشه هاي فردينالد لاسال بر تكوين پرولتارياي صنعتي آلمان اشاره شده است.. در پايان مقاله، نقش جنبش هاي فكري قرن 19 در تكوين جنبش هاي كارگري، دهقاني، دانشجويي و سياسي و نيز گسترش تأمين اجتماعي، مورد ارزيابي قرار گرفته است.

بيمه درماني خصوصي در شيلي : بيمه اي پايه اي يا مكمل براي خدمات غير بيمارستاني؟
ماتياس كيفمان  مترجم: دكتر هرمز همايون پور ص 173
چکيده

اين مقاله، نظام بيمه درماني خصوصي شيلي را كه از سال 1981 ميلادي در اين كشور برقرار شد و از 1995 به بعد، بيش از يك چهارم جمعيت اين كشور را تحت پوشش قرار داد، از نظر اقتصادي، بررسي مي كند. تحليل نويسنده معطوف است به آثار انگيزشي مقررات دولتي حاكم بر شكل گيري سياست هايِ ناظر بر بيمه درماني خصوصي و نيز چگونگي رابطه نظام هاي درماني خصوصي و دولتي. در اين مقاله، عدم تعادل و تناسب موجود بين حق بيمه شدگان و بيمه گران در فسخ يكجانبه قراردادهاي بيمه، و امكان بدون محدوديتي كه براي بازگشت به نظام دولتي وجود دارد، به عنوان عوامل اصلي مورد بحث قرار مي گيرد. فرض مقاله اين است كه نظام خصوصي بيمه درماني، از نظر بسياري از افراد، معرف يك راهبرد با پوشش كامل نيست، بلكه صرف نظر از هدف هاي رسمي آن، صرفاً نوعي سياست مكمل براي بيماران سرپايي و غيربستري تلقي مي شود.

طرحي نو براي تامين اجتماعي
دالمر ، دي هاسكينز  مترجم: علي شادروح ص 201
چکيده 

 در اين مقاله با اشاره به افزايش نقدها وانتقادها در مورد تأمين اجتماعي، اصلي ترين دلايل طرح اين انتقادها، موارد زير عنوان شده است: جهاني شدن اقتصادهاي ملي، تسلط تفكر مبتني بر اقتصاد بازار، و بي اعتمادي به توانايي دولت ها در خصوص برنامه ريزي براي آينده. مؤلف با توضيح موارد ياد شده، لحن بحث ها را نسبت به قبل «كم تر جدلي و عقيدتي» ارزيابي مي كند و عقيده دارد اين تغيير لحن و مباحثه هاي متوازن، واجد چهار پيام و دستاورد بوده است: 1) پذيرش اين حقيقت كه مخاطرات تحت پوشش تأمين اجتماعي در حال كاهش نيست، 2) درصورت تمايل به برنامه ريزي، مقابله با پيامدهاي ناشي از سالخوردگي جمعيت ممكن است، 3) تأمين اجتماعي نه تنها بايد حافظ درآمدها باشد بلكه بايد به مردم در دستيابي به استقلال مالي نيز كمك كند، 4) طراحي مجدد نظام هاي اداره تأمين اجتماعي براي تطبيق با تغييرات. در ادامه مقاله، ضمن تشريح موارد ياد شده، چالش ها و موانع اساسي تأمين اجتماعي در قرن 21 مورد توجه قرار گرفته و نقش و مسئوليت دست اندركاران تأمين اجتماعي و معيارهاي اصلاحات در نظام تأمين اجتماعي تبيين گرديده است.

تك نگاري و حقوقي

رگه هاي تاميني همكاري در بنه
دكتر محمود زند مقدم   ص 219
چکيده 

اين مقاله، گزارشي است از سفر نويسنده به شهر «بمپور» در مورد «بُنه» (يكي از كهن ترين شيوه ها در توليد كشاورزي و بهره وري از خاك و آب و كار) و «بُنه بندي». شيوه شخم زني، آبياري، طريق تقسيم آب و زمين و توليد، ابزار تقسيم آب، نحوه آبياري، اصلاحات اراضي، نقش كدخداها و مباشرها و پاكارها، طرز انتخاب جانشين گوك بند، نحوه مالكيت، طرز تنبيه و مجازات، چگونگي ساختن خانه و كپر و شكل مسكن، تنبيه و داوري، دوا و درمان، تغذيه و داد و ستد، از جمله موضوعات اين گزارش هستند كه به اختصار بيان شده اند.علاوه بر مطالب مذكور، مؤلف فرايند تبديل و تغيير شكل توليد در «بنه» و همچنين «مهاجرت» را كه به عقيده او به يكدستي و ارتباط خويشاوندي اهل «بنه ها» لطمه زده و سبب تنزل دروني عوامل اصلي بنه بندي شده توضيح و تبيين كرده است.

سوابق تاريخي حمايت از كارگران خردسال
شيرين عبادي   ص 253
چکيده 

اين مقاله با مروري بر سابقه تاريخي حمايت از حقوق كودكان و كارگران خردسال، واقعيت ها و آمارهاي مربوط به كار كودكان در جهان، و وضع كارگران خردسال در ايران آغاز شده است. مؤلف مقررات ويژه براي حمايت از نوجوانان را در قوانين كار ايران، دسته بندي كرده و توضيح داده است. حداقل سن كار، معاينات پزشكي، ساعات كار نوجوانان، اضافه كاري و كار در شب، و نيز كارهاي سخت و زيان آور، از جمله موضوعاتي هستند كه مورد تأكيد مؤلف قرار گرفته و تشريح شده اند. توجه مقاله بر اين فرض مبتني است كار اطفال و نوجوانان همواره به خاطر دستمزد كم تر آنان ، مورد توجه كارفرمايان بوده و كودكان و نوجوانان در كارگاه ها و كارخانه ها در معرض استثمار هستند.

اسناد ، رويدادها و معرفي كتاب

معرفي اسناد (مقاوله نامه ها)
مترجم: دكتر ناصر موفقيان ص 263

رويدادها ص 309

معرفي كتاب ص 317

درباره admin