مقاوله نامه ها و توصیه نامه های بین المللی

مقاوله نامه «Convention» نوعی از معاهدات بین‌المللی است كه معمولاً برای اسنادی كه جنبه رسمی و چندجانبه دارند به كار می‌رود. در این راستا معاهدات چندجانبه كه توسط اركان سازمان بین‌المللی كار ( International Labour Organisation, ILO ) به تصویب می‌رسد را مقاوله نامه می‌گویند.

موضوع مقاوله نامه‌های بین‌المللی مربوط به مسائل اجتماعی و اقتصادی مخصوصاً شرایط کار است و هدف آن ایجاد قواعد حقوقی درزمینهٔ کار است و مقاوله نامه را نمی‌توان تنها نتیجه توافق بین دو یا چند دولت دانست بلكه حاصل رأی مثبت عده‌ای از نمایندگان کارگران و کارفرمایان است که باید به تصویب قوه مقننه هر دو دولت برسد تا در داخل خاك آن کشور لازم‌الاجرا گردد. بدین منظور کشورهای عضو سازمان بین‌المللی کار متعهد هستند که مقاوله نامه‌های مصوب هر دوره اجلاسیه را در مدت یكسال و درموارد استثنائی حداکثر در ظرف مدت ١٨ ماه از تاریخ پایان دوره اجلاسیه به قوه مقننه یا مرجعی که به‌موجب قوانین داخلی صالح باشد، جهت تبدیل آن به قوانین ملی یا اتخاذ تصمیمات مناسب دیگر تقدیم نمایند. همچنین متعهد هستند به‌محض اینكه قوه مقننه مقاوله نامه را تصویب نمود مراتب را به سازمان بین‌المللی کار اعلام نمایند. از تاریخ تصویب مقاوله نامه، دولت ذینفع ملزم به اجرای مقررات آن است و در صورت لزوم باید قوانین داخلی خود را با قواعد مندرج در مقاوله نامه منطبق سازد.

دولت ایران قبل از انقلاب اسلامی تنها به ١١ مقاوله نامه ملحق شده بود و پس از انقلاب تا سال ١٩٩١ ، ایران به هیچ مقاوله نامه‌ای نپیوسته بود.

در کنار مقاوله نامه می‌توان به توصیه‌نامه «Recommendation» اشاره نمود. درصورتی‌که تدوین پاره‌ای از قواعد به‌صورت مقاوله نامه، نظر به مقتضیاتی، غیرضروری یا غیرممكن باشد ILO آن را به‌صورت توصیه‌نامه تنظیم و تصویب می‌کند. در سال ١٩١٩ ، در کمیسیون حقوق بین‌المللی کار که در ورسای تشکیل‌شده بود صحبت از آن بود که چون دولت‌های مرکزی کشورهای فدرال نظیر آمریکا صلاحیت قانون‌گذاری در خصوص مسائل اجتماعی را برای ایالات خود ندارند و مقررات مقاوله نامه برای آن‌ها اشكالاتی ایجاد می‌کند صلاح در این است که سازمان بین‌المللی کار ، مقاوله نامه تهیه نكند بلكه تنها به تنظیم توصیه‌نامه قناعت کند. اما سرانجام به این نتیجه رسیدند که بهتر است هر دو شكل (مقاوله نامه و توصیه‌نامه ) پیش‌بینی شود.

توصیه‌نامه برای تصویب قوه مقننه و قبول کردن تعهد بین‌المللی به وجود نیامده است ولی نقش آن در سیاست عدالت اجتماعی با مقاوله نامه یكسان است، ولی چون تعهد بین‌المللی و فوری ایجاد نمی‌کند نمایندگان گروه‌های سه‌گانه کنفرانس (نمایندگان دولت، نمایندگان کارفرمایان و کارگران) درباره آن چانه‌زنی زیادی ندارند. بدین‌جهت می‌توان تفكر عدالت‌خواهی را در توصیه‌نامه بیشتر و آسان‌تر از مقاوله نامه گنجانید.

توصیه‌نامه را نیز باید دولت‌های عضو سازمان در مدت یک سال و در موارد استثنایی ظرف حداکثر ١٨ ما ه از پایان دوره اجلاسیه، به قوه مقننه یا مرجعی که به‌موجب قوانین داخلی صالح است جهت تبدیل آن به قانون یا اتخاذ تصمیم مناسب دیگر تقدیم نماید.

ابلاغ مقاوله نامه‌ها به دول، جهت تصویب آن‌ها به‌منزله قبول تعهد بین‌المللی از جانب دول تصویب‌کننده است و حال‌آنکه در مورد توصیه‌نامه‌ها، ابلاغ به دول ، جنبه تصویب خود توصیه‌نامه را ندارد بلكه تنها جهت مطالعه و نتیجه‌گیری از آن است تا عنداللزوم، و در موقع مقتضی، به‌صورت قانون یا هر اقدام دیگری متجلی گردد.

هدف این نوشتار تجمیع بانک اطلاعاتی مقاوله نامه‌ها و توصیه‌نامه‌های بین‌المللی مرتبط با حوزه رفاه و تامین اجتماعی است.

الف) مقاوله نامه ها

شماره مقاوله نامه

تاریخ تصویب در ILO

تاریخ تصویب در ایران

شماره و تاریخ روزنامه رسمی

ناظر بر

پیوند

14

1921

1972

1350.11.26

7963

1351.03.09

تعطیلی هفتگی در صنایع

پیوند ایران

پیوند ILO

 

شماره مقاوله نامه

تاریخ تصویب در ILO

تاریخ تصویب در ایران

شماره و تاریخ روزنامه رسمی

ناظر بر

پیوند

19

1925

1972

1350.11.26

7962

1351.03.08

تساوی حقوق
کارگران داخلی و خارجی ازلحاظ جبران خسارات
ناشی از کار

پیوند ایران

پیوند ILO

19

1380.06.14

1380

آئین نامه نرخ و ماخذ حق بیمه حوادث ناشی از کار کشورهای ملحق شده به مقاوله نامه 19

پیوند ایران

 

شماره مقاوله نامه

تاریخ تصویب در ILO

تاریخ تصویب در ایران

شماره و تاریخ روزنامه رسمی

ناظر بر

پیوند

29

1930

1967

1345.12.28

منع کار اجباری

پیوند ایران

 پیوند ILO

 

شماره مقاوله نامه

تاریخ تصویب در ILO

تاریخ تصویب در ایران

شماره و تاریخ روزنامه رسمی

ناظر بر

پیوند

95

1949

1972

1351.02.18

7965

1351.03.11

حمایت از مزد

پیوند ایران

 پیوند ILO

 

شماره مقاوله نامه

تاریخ تصویب در ILO

تاریخ تصویب در ایران

شماره و تاریخ روزنامه رسمی

ناظر بر

پیوند

100

1951

1972

1350.11.26

7963

1351.03.09

برابری
مزد کارگر زن و مرد در قبال کار هم ارزش

پیوند ایران

 پیوند ILO

 

شماره مقاوله نامه

تاریخ تصویب در ILO

تاریخ تصویب در ایران

شماره و تاریخ روزنامه رسمی

ناظر بر

پیوند

98

1951

به تصویب نرسیده است.

حق تشکل و مذاکره دسته‌جمعی

 دریافت فایل

پیوند ایران

 پیوند ILO

 

شماره مقاوله نامه

تاریخ تصویب در ILO

تاریخ تصویب در ایران

شماره و تاریخ روزنامه رسمی

ناظر بر

پیوند

102

1952

به تصویب نرسیده است.

حداقل استانداردهای تامین اجتماعی

پیوند ایران

 پیوند ILO

 

شماره مقاوله نامه

تاریخ تصویب در ILO

تاریخ تصویب در ایران

شماره و تاریخ روزنامه رسمی

ناظر بر

پیوند

104

1955

1959

1337.11.05

4098

1337.12.13

القای
مقررات جزائی در مورد تخلفات ناشی از قرارداد
استخدام کارگران بومی

پیوند ایران

 پیوند ILO

 

شماره مقاوله نامه

تاریخ تصویب در ILO

تاریخ تصویب در ایران

شماره و تاریخ روزنامه رسمی

ناظر بر

پیوند

105

1957

1958

1337.10.05

4070

1337.11.08

منع کار اجباری

پیوند ایران

پیوند ILO

 

شماره مقاوله نامه

تاریخ تصویب در ILO

تاریخ تصویب در ایران

شماره و تاریخ روزنامه رسمی

ناظر بر

پیوند

106

1957

1967

1345.09.24

6650

1346.09.29

تعطیلات هفتگی در مؤسسات اداری و بازرگانی

پیوند ایران

 پیوند ILO

 

شماره مقاوله نامه

تاریخ تصویب در ILO

تاریخ تصویب در ایران

شماره و تاریخ روزنامه رسمی

ناظر بر

پیوند

111

1958

1964

1343.02.17

5664

1343.05.07

منع تبعیض در امور مربوط به استخدام و اشتغال

پیوند ایران

 پیوند ILO

 

شماره مقاوله نامه

تاریخ تصویب در ILO

تاریخ تصویب در ایران

شماره و تاریخ روزنامه رسمی

ناظر بر

پیوند

122

1964

1972

1350.11.26

7961

1351.03.07

سیاست اشتغال

پیوند ایران

 پیوند ILO

 

ب) توصیه نامه ها

شماره توصیه‏ نامه

تاریخ تصویب در ILO

تاریخ تصویب در ایران

شماره نامه نخست‏وزیری

ناظر بر

پیوند

99

1955

1959

1338.07.08

17536

1338.08.02

تجدید آموزش حرفه ای معلولین

پیوند ایران

 پیوند ILO

 

شماره توصیه ‏نامه

تاریخ تصویب در ILO

تاریخ تصویب در ایران

شماره نامه نخست‏وزیری

ناظر بر

پیوند

100

1955

1959

1338.02.21

حمايت کارگران مهاجر در کشورها و سرزمينهاي توسعه يافته

پیوند ایران

 پیوند ILO

 

شماره توصیه‏ نامه تاریخ تصویب در ILO تاریخ تصویب در ایران شماره روزنامه رسمی ناظر بر

پیوند

102

1956

1959

1338.02.21

4189

1338.04.09

رفاه اجتماعی کارگران

پیوند ایران

 پیوند ILO

 

شماره توصیه ‏نامه

تاریخ تصویب در ILO

تاریخ تصویب در ایران

شماره روزنامه رسمی

ناظر بر

پیوند

164

1981

ایمنی و بهداشت شغلی و محیط کار

 پیوند ایران

 پیوند ILO

 

شماره توصیه ‏نامه

تاریخ تصویب در ILO

تاریخ تصویب در ایران

شماره روزنامه رسمی

ناظر بر

پیوند

170

1991

ایمنی

 پیوند ایران

 پیوند ILO

 

شماره توصیه ‏نامه

تاریخ تصویب در ILO

تاریخ تصویب در ایران

شماره روزنامه رسمی

ناظر بر

پیوند

174

1993

پیشگیری حوادث عمده صنعتی

 پیوند ایران

 پیوند ILO

 

 

 

درباره ی نویسنده